Itil

Troszkę informacji o Itilu, jednej z chazarskich stolic. Więcej, również o samych Chazarach, na stronie: http://www.itil.pl/

Itil, wymawiany również Atil (w dosłownym tłumaczeniu „Wielka Rzeka”) – miasto założone w 1 połowie VIII wieku w pobliżu ujścia rzeki Itil do Morza Chazarskiego. Zbudowane było na wzór obozowiska i składało się z siedmiu współśrodkowych kręgów. Było jednym z najważniejszych punktów handlowych na tzw. Drodze Jedwabnej (Silk Road) łączącej Chiny i Azję Środkową z Europą. Zbudowali je zamieszkujący te tereny Chazarowie (Chazarzy, Kozarowie) – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, od którego nazwę wzięło morze, obecnie nazywane Kaspijskim. Pierwotnie zamieszkiwali oni Zachodnie Imperium Tureckie, po którego upadku w VII wieku n.e. uzyskali pełną niepodległość i między 630 a 650 utworzyli własne państwo – Kaganat Chazarski. W okresie maksymalnego rozkwitu państwo Chazarów było największe oraz najbogatsze we wschodniej Europie. Obejmowało obszar południowej Rosji, północnego Kaukazu, wschodniej Ukrainy, Krymu, zachodniego Kazachstanu i północno-zachodniego Uzbekistanu, oraz inne plemiona turskie takie jak Sabirs i Bułgarowie. W IX wieku Chazarowie władali też plemionami wschodnich Słowian, Madziarów, Peczengów, Burtów i nad pólnocnokaukaskimi Hunami.

Pierwszą stolicą Chazarii był Balanjar (Górny Chir-Jurt). Około roku 720 Chazarowie przenieśli swą stolicę do Samandaru (przybrzeżne miasto w północnym Kaukazie znane z pięknych ogrodów i winnic). W roku 750 stolicę Chazarii przeniesiono na około 200 lat do miasta Itil, które przylegało do Khazaran (Chazaran), głównego ośrodka handlowego Chazarii. We wczesnym X wieku ludność Chazaran-Itil składała się głównie z Muzułmanów i Żydów oraz nielicznych Chrześcijan. W polowie IX wieku przeniesiono stolice dalej na zachód, wznoszac nad Donem Sarkal, przy którego budowie czynni byli budowniczowie bizantynscy.

Chazaria wyróżniała się systemem tzw. podwójnej monarchii. Kagan był najwyższym (panującym) królem a Kagan-Bek był urzędującym królem i dowódcą armii. Kaganowie byli bardzo tolerancyjni, tak iż nawet jak przyjęli oni Judaizm jako religię dworu (a więc i państwa), to pozwolili oni chrześcijańskim Grekom, pogańskim Słowianom i Muzułmańskim Persom na wyznawanie ich religii. W stolicy Chazarowie mieli Najwyższy Sąd złożony z 7 sędziów, po dwóch sędziów dla wyznawców chrześcijaństwa, islamu i judaizmu oraz jeden sędzia dla pogan. Na dodatek wyznawcy Judaizmu byli sądzeni według Tory, wyznawcy Chrześcijaństwa według Biblii, wyznawcy Islamu według Koranu, a tzw. poganie według swoich plemiennych (głównie słowiańskich) zwyczajów.

Chazarowie odegrali znaczącą rolę w historii Europy. Wygnali ludy pierwotnie zamieszkujące tereny obecnej Bułgarii, co pozwoliło na utworzenie nowoczesnego narodu Bułgarskiego. W okresie rozkwitu Chazaria utrzymywała równowagę sił między muzułmańskim Kalifatem Bagdadu a chrześcijańskim Cesarstwem Bizantyjskim. Prowadząc na przełomie VII i VIII wieku serię (na ogół zwycięskich) wojen znanych jako Arabsko-Chazarskie powstrzymała Islam od ekspansji na północ od Kaukazu. Symbolem jej niezależności politycznej było przyjęcie przez króla (kagana) Bulana Judaizmu jako oficjalnej religii dworu, a więc i państwa Chazarów, które miało miejsce około roku 838 n.e.

Pierwszą klęskę ponieśli Chazarzy w roku 965, kiedy to kniaź kijowski Światosław (Svyatoslav) zdobył Sarkel – największą fortecę Chazarów, a 2 lata później stolicę Chazarii – Itil. Państwo Chazarów wegetowało aż do XIII wieku, a śmiertelny cios zadał mu dopiero Dżyngis Chan (1162-1227), który w roku 1223 spustoszył Chazarię aż po Krym i wygnał tamtejszych Chazarów i Żydów do Europy Środkowej i Zachodniej. Ostatni władca Chazarów znalazł schronienie w Gruzji. Ostatnie wzmianki o Chazarach pochodzą z XII wieku, jednak bynajmniej nie zniknęli oni z powierzchni Ziemi. Spora ich cześć uciekła bowiem na zachód, na tereny dzisiejszej Polski, Rumunii i Węgier, a później do Niemiec i Francji, mieszając się tam z lokalnymi społecznościami żydowskimi i tworząc w ten sposób tzw. Aszkenazi, czyli rodkowoeuropejską społeczność żydowską.

Na miejscu wczesnośredniowiecznej stolicy Chazarów, Itila znajduje się obecnie ponad 500 tysięczne miasto Astrachań będące stolicą Obwodu Astrachańskiego, dużym portem morsko-rzecznym i rybackim oraz ważnym węzłem kolejowym. Z wyjątkiem małej gabloty z wykopaliskami z okresu kaganatu w miejscowym muzeum po Itil żadnych niestety śladów w nim nie ma.

Rzeka Itil, w starożytności Rha, obecnie jest nazywana Wołgą. Od źródeł na Wałdaju do Morza Kaspijskiego mierzy 3530 km i nadal jest najdłuższą rzeką Europy. Dorzecze Wołgi ma 1360 tys. km2, a głównymi dopływami są Kama i Oka.

Reklamy

Informacje o Parparusza Wędrowna Wytwórnia Zdarzeń

Zawsze w drodze... Always on the way... Siempre en camino... Sempre in cammino...
Ten wpis został opublikowany w kategorii chazarowie, geografia słownika, inspiracje, źródła i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s